رمضان در دشتی

مردم شهرستان دشتی همچون سایر نقاط کشور،در ایام ماه مبارک رمضان دارای آداب ورسومی هستند که در این نوشته به طور خلاصه به پاره ای از آنها اشاره می گردد.

با نزدیک شدن به شب اول ماه مبارک رمضان،اهالی دشتی برای سلامتی وبرطرف شدن بلا در این ماه صدقه می دهند ومعمولا این جمله را بیان می کنند«ایشا ا... ماه خِیر مُبارکی ری همه مومن مسلمون هاکند»

ایام سحر:

برای بیدار کردن مردم در شبهای اولیه این ماه،دو نفر از اهالی منطقه،یکی از آنها فانوس به دست(برای روشنای راه در تاریکی) ودیگری دله ای(قوطی آهنی) که بر آن می کوبیدند به مدت سه شب در کوچه ها به راه می افتادند تا اهالی را برای وقت سحری بیدار کنند.و بقیه شبها نیز اهالی در ساعتی که در این سه شب بیدار می شدند،برای آنها عادت شده و در همان زمان بیدار می شدند.

یا اینکه،برای بیدار کردن مردم در وقت سحر،یک نفر که خود از قبل سحری را میل می کرد به مسجد می آمد وبا خواندن نیایش،مردم را متوجه می ساخت که الآن موقع بیدار شدن برای سحری است(آن موقع که موبایل یا ساعت زنگدار وامثال آن برای تنظیم کردن وقت وجود نداشت)

طب سنتی دشتی بوشهر

یکی از رسوم مردم شهرستان دشتی، استفاده از داروهای سنتی برای درمان بیماریهاست که متأسفانه  در حال حاضر کمرنگ گشته و با وجود مطب های مختلف پزشکی کمتر از داروهای سنتی استفاده می شود و اعتقاد به آنها ضعیف شده است.در این نوشتار جهت اطلاع بیشتر خوانندگان محترم به چند مورد از آن اشاره می نمایم:

انگل: اگر فردی انگل داشته باشد به وی آب قلیان می خوراندند یا اینکه مقداری نرم شده دریمه را با شکر مخلوط می کردند و به مدت 3روز،و هر روز یک قاشق چای خوری ناشتا به بیمار می خوراندند .

 

ختنه: پس از ختنه کردن ، برای سریعتر خوب شدن زخم از دود سرگین الاغ استفاده می کرده اند.

 

 بریدگی و زخم: اگر در بدن فردی بریدگی و زخم ایجاد می شد، پارچه ای را می سوزاندند و در محل زخم یا بریدگی می گذاشتند تا بهبود حاصل شود.

 

 مارگزیدگی: برای درمان مارگزیدگی ، مقداری عسل و آبلیمو، روی محل مارگزیدگی می مالاندند، یا جوجه محلی را سر می بریدند و بدنش را به دو قسمت کرده و آنرا روی محل گزیدگی قرار می داند.

 

 شب کوری: جگر بز را روی آتش قرار می داند تا آب آن بطور کلی خشک شود .سپس مقداری فلفل سیاه را روی آن می ریختند و به چشمان فردی که شب کوری داشته می مالاندند.

 

شب ادراری: برای درمان آن بیضه پازن(بز نر) را می پزاندند و به بچه ای که به شب ادراری مبتلا بوده می داده اند تا بهبود کامل حاصل شود.

 

 سوراخ گوش: پس از سوراخ کردن گوش، برای اینکه سریعتر خوب شود، مدفوع گنجشک را می کوبیدند و با زردچوبه مخلوط می کردند و آن را خیسانده و بر روی سوراخ گوش می گذاشتند .

 

گوش درد: برای درمان گوش درد، از روغن زیتون،دودقلیان یا شیرزنی که دختر زائیده بود استفاده می کردند.

 

بوزدگی بچه: هر گاه بچه ای بر اثر بوی نامطبوع مریض می شد، مقداری روغن محلی(دامی) با نرم شده گیاه سندباد و سیر مخلوط می کردند و زیر دماغ بچه وکف دستهایش می مالیدند.

 

 

تب:برای درمان تب،دم کردهگیاه چشموبه بیمار می دهند.

 

زخم ناف نوزاد:پوست انار را می سوزانند وروی زخم ناف می گذارنند.

 

درمان دررفتگی مچ پا:گودالی در زمین می کنند وپا را در آن گذاشته،با خاک،گودال را پر می کنند ومی کوبند تا پا محکم در گودال قرار بگیرد،آنگاه پا را بالا می کشند تا استخوان یا مفصل دررفته آن به جای خود باز گردد.

 

قندخون:برا ی درمان قندخون از تخمه خیار تحلو(هندوانه ابوجهل)استفاده می کنند.

 

سینه درد وسرفه:برای معالجه سینه درد وسرفه،مقداری گیاه بنگو و گُنزه را جوشانده وبه بیمار می خورانند،یا اینکه مقداری نبات را در آب می جوشانند وبه بیمار می دهند.گاهی نیز از جوشانده گیاه بوگندو وگیاه گل بوتکو استفاده می کنند.

 

یبوست:برای درمان آن از دم کرده گیاه کروسه استفاده می کنند.

 

زنبور گزیدگی:برای درمان،روی محل گزیدگی سنگ گرم می گذارند وآن را تا دو سه دقیقه نگه می دارند،یا مقداری پودر رخت شویی را با آب خیس کرده وروی محل گزیدن زنبور قرار می دهند.

 

سوراخ کردن گوش دختربچه:برای شروع این عمل اول با خاکستر بُلتَش،برگه گوش دختربچه را مالش می دهند،آنگاه با سوزن خیاطی آن را سوراخ می کنند.برای درمان وبهبود سریع زخم گوش دختربچه،مقداری زردچوبه،روغن دامی وفضله ی گنجشک را با هم ترکیب کرده وتا سه روز برجای زخم می مالند ونخ را از جایش حرکت می دهند تا بهبودی حاصل گردد.

 

سیسپو:عامل بیماری پشه بسیار کوچکی است که در موسم گرم تابستان،در میان گله های بز وگوسفند وجود دارد.این حشره برای تخم ریزی وارد دماغ،گوش،چشم وگلوی چوپان یا هرکسی که به نحوی با گله های بز وگوسفند در ارتباط است،می شود وآنها را بیمار می کند.عوارض آن استفراغ وخارش وسوزش وریزش آب چشم وبینی است وتا چند روز ادامه می یابد.اگر امکان تخم ریزی در چشم باشد،چشم متورم شده وبا خارش وآبریزش شدید همراه است،به طوری که چشم قادر به باز شدن نمی باشد.اگر محل تخم ریزی گلو باشد،سرفه های پی در پی بدنبال دارد وبرای درمان سیگار می کشند ودود را وارد مجرای گلو می کنند زیرا دود سیگار محل تخم ریزی را بی حس کرده،به بیمار آرامش وتسکین می دهد.بعضی ها قطعه گوشتی را به نخ می بندند و وارد گلو می کنند چون بر این باورند که انجام این کار باعث می شود تخم های آن پشه به گوشت بچسبند وهمزمان با بیرون کشیدن نخ وگوشت،تخم ها نیز از گلو خارج می شوند.

 

ماهاک(زگیل):این عارضه بر روی دست وپا بوجود می آید،ضخیم وسفت است.برای درمان وبرطرف ساختن آن،ابتدا آن را از بیخ می برند وسپس به جای آن نمک می زنند.

آداب پیشواز ماه رمضان


 
استان قم به عنوان استان گنجینه فرهنگ‌ها و مهد اقوام و آیین‌های مختلف، آداب و رسومی زیبا و پرمعنی در پیشواز از ماه مبارک رمضان دارد.
 
 
غالب آداب و رسوم پیشواز رفتن در بین اقوام مختلف این استان یکسان بوده و در واقع ارتباط نزدیک آنان با یکدیگر، به نوعی همگونی فرهنگی ایجاد کرده است اما برخی از رسوم گویا ریشه در سنت‌های بسیار قدیمی قومی خاص داشته و در واقع خاستگاه آن، نحوه زندگی، محل زندگی، زبان، مذهب و دیگر مشخصات یک قوم بوده است.
 
 نظافت خانه و مسجد
 
در آستانه ماه مبارک رمضان نظافت منازل، مساجد انجام می شود و همزمان با زیبا کردن ظواهر خانه و کاشانه، سعی می‌کنند زشتی‌ها و پلشتی‌ها را نیز از قلوب خود بزدایند.
 
بانوان خانه قبل از شروع ماه رمضان «خانه تکانی» کرده و در واپسین روزهای ماه شعبان، ضمن آب و جارو کردن کوچه‌های محل زندگی، خود را آماده حضور در مهمانی خدا می‌کنند.
 
همچنین آن دسته از افرادی که به خاطر مسائل و مشکلات پیش آمده با یکدیگر زبان بسته هستند با دعوت و ارشاد بزرگان روی همدیگر را بوسیده و کدورت‌ها را کنار می‌گذارند.
 
هدیه دادن به نوجوانانی که تازه به سن تکلیف رسیده‌اند و می‌خواهند برای نخستین بار روزه بگیرند از دیرباز در میان خانواده‌های این استان  مرسوم بوده است.
 
این هدیه در واقع تشویق کوچک‌ترها برای شروع روزه گرفتن در ماه رمضان بوده و غالبا توسط بزرگ خانواده به نوجوانان اهدا می‌شود.
 
 
یکی دیگر از رسوم  ذبح گوسفندی است که از ماه‌های قبل، مخصوص ذبح برای این ماه نگهداری و پروار شده است.
 
پس از ذبح گوسفند بانوان خانه تقریبا تمام گوشت آن را «قورمه» درست می‌کنند یعنی گوشت را در روغن پخته و آن را برای پخت غذا در روزها و شب‌های ماه رمضان آماده می‌کنند.
 
در چند روز مانده به ماه رمضان صدای قرآن از داخل بسیاری از منازل  شنیده می‌شود.